Thông minh hơn nhanh hơn giỏi hơn

Sự trỗi dậy của những lính thủy quân lục chiến và ý thức làm chủ rvobert lên kế hoạch tổ chức sinh nhật lần thứ 60 của mình bằng một chuyến đi kéo dài 29 ngày tới Nam Mỹ cùng vợ ông, bà Viola. Đẩu tiên, họ sẽ tới Brazil và Chile rồi băng qua dãy Andes để tới Bolivia và Peru. Lịch trình của hai người gồm các chuyến tham quan những tàn tích của người Inca, đi thuyển trên hổ Titicaca, thăm chợ phiên bán đồ thủ công và đi xem các loài chùn.

Robert đã nói đùa với những người bạn trước khi đi rằng kỳ nghỉ này có vẻ không suôn sẻ. Ong cũng đã lường trước rằng sẽ phải gọi điện trao đổi công việc với thư ký của mình. Trong hơn nửa thế kỷ qua, Robert Philippe đã biến một trạm xăng nhỏ thành một đế chế sản xuất linh kiện ô tô ở vùng quêphần thể vân của các bệnh nhân lãnh cảm quá nhỏ để có thể giải thích cho những thay đổi vể hành vi của họ. Tuy nhiên, ngoài những vết thương đó, Habib không thể tìm ra thêm những dấu hiệu nào khác đổ giải thích tại sao động lực của họ biến mẩt.


Các nhà thần kinh học từ lâu đã quan tâm đến các chấn thương ở thể vần9 bởi thể vân có liên quan đốn bệnh Parkinson. Trong khi bộnh Parkinson thường gây run rẩy chân tay, mất khả năng kiểm soát vật lý và sự phiển muộn thì những bệnh nhân Habib nghiên cứu dường như chỉ mất đi dộng lực. “Người bệnh Parkinson gặp khó khăn trong việc cử động,” Habib nói với tôi. “Nhưng những bệnh nhân lãnh cảm lại không gặp rắc rối với việc cử động. Chỉ là họ không muốn làm việc đó.” Ví dụ, cô gái 19 tuổi không thể bị bỏ lại một minh ở bãi biển, dọn dẹp phòng mình, rửa chén bát, gấp quần áo và làm theo các công thức nấu ăn dưới sự hướng dẫn của mẹ. Nhưng nếu không ai bảo thì cô sẽ chỉ ngồi một chỗ cả ngày. Khi mẹ cô hỏi cô muốn ăn món gì vào bữa tối thì cô nói cô không biết.

Khi được thăm khám, Habib viết, vị giáo sư bị lãnh cảm “ngồi im bất động và im lặng trước mặt bác sĩ để chờ câu hỏi đáu tiên”. Khi được yêu cẩu kể vể công việc của mình, ông có thể trình bày những ý tưởng phức tạp và trích dẫn các bài viết của mình theo trí nhớ. Nhưng sau đó, ông trở lại trạng thái im lặng chờ đến khi câu hỏi khác được đưa ra.

Không một bệnh nhân nào mà Habib nghiên cứu phản ứng với thuốc, và không một ai tỏ ra có chuyển biến sau khi được khám. “Các bộnh nhân biểu lộ sự thờ ơ hoàn toàn với các sự kiện trong cuộc sống mà rhông thường các sự kiện này đểu gầy ra các phản ứng tích cực hoặc tiêu cực vể mặt cảm xúc,” Habib viết.

“Cứ như thể phần chứa động lực ở não bộ, nơi lưu trữ sức sống đã biến mất hẳn,” ông nói với tôi. “Cũng chẳng có những suy nghĩ tiêu cực lẫn tích cực. Họ đơn giản không hể suy nghĩ gì. Họ củng không trở nên kém thông minh hay kém nhận thức về thố giới. Tính tình trước đây của họ vẫn còn nhưng động lực lại hoàn toàn biến mất.”

Căn phòng nơi tiến hành thí nghiệm ở Đại học Pittsburgh được sơn màu vàng sáng, đặt một máy ÍMRI (máy chụp ảnh cộng hưởng từ chức năng), một máy tính, và một nhà nghiên cứu đang mỉm cười với vẻ ngoài rất trẻ so với học hàm tiến sĩ. Mỗi người tham gia được chào đón vào phòng, được yêu cầu tháo trang sức và tất cả những đồ vật bằng kim loại trong túi, sau đó họ được yêu câu nằm lên chiếc bàn bằng nhựa trượt vào trong máy.

Sau khi nằm xuống, họ có thể nhìn thấy một màn hình máy tính.10 Nhà nghiên cứu giải thích rằng một con số từ một đốn chín sẽ xuất hiện trên mànhình. Tuy nhiên, trước khi con số đó hiện ra, người tham gia phải đoán con số đó sẽ cao hay thấp hơn năm. Nhà nghiên cứu cho biết không cấn bất cứ kỹ năng nào để tham gia trò chơi này. Và trò chơi cũng không nhằm mục đích thử nghiệm bẵt kỳ khả năng nào. Mặc dù nhà nghiên cứu không để cập chính xác điểu này với những người tham gia nhưng anh biết đây là một trong những trò chơi nhàm chán nhất. Trên thực tế, anh rõ ràng đã thiết kế nó theo cách đó.

Sự thật là, nhà nghiên cứu Mauricio Delgado, không quan tầm người tham gia đoán đúng hay sai. Thay vào đó, anh quan tâm đến việc tìm hiểu những phần nào trong bộ não của họ sẽ hoạt động khi họ chơi trò chơi vô cùng buồn tẻ này. Khi họ dưa ra phán đoán, máy fMRI thu lại hoạt động bên trong hộp sọ của họ. Delgado muốn xác định đâu là nơi sản sinh ra những cảm giác hưng phẩn và sự phán đoán. Delgado nói với người tham gia rằng họ có thể dừng bất cứ khi nào họ muốn. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm trước đây của mình, anh biết mọi người sẽ tiếp tục đoán, đôi khi là trong hàng giờ liền, mải mê dự đoán trong lúc chờ để xem họ đã đoán đúng hay sai.

Mỗi người tham gia nằm bên trong máy đểu nhìn vào màn hình rất chăm chú. Họ nhấn các nút và đưa ra các dự đoán. Một số hò reo khi họ đoán đúng hoặc kêu lên khi đoán sai. Delgado, trong lúc theo dõi hoạt động bên trong đầu họ, đã thấy phần thể vân của họ – trung tâm phát tín hiệu đó — sáng lên mỗi khi người tham gia thực hiện hoạt động bất kể kết quả ra sao. Delgado biết, loại hoạt động này của phần thể vân có liên quan đến các cảm xúc mong chờ và phấn khích.

Khi Delgado kết thúc một phiên thử nghiệm, một người tham gia đã hỏi liệu người đó có thể tiếp tục tự chơi ở nhà không.

“Tôi không nghĩ là có thể,” Delgado nói với anh ta, giải thích rằng trò chơi chỉ tồn tại trên máy tính của anh. “Bên cạnh đó,” anh nói, “để cho người đàn ông biết một bí mật, thí nghiệm đã có gian lận.” Để đảm bảo trò chơi thống nhất từ người này sang người khác, Delgado đã lập trình máy tính để lựa chọn từng số sau khi mọi người đoán. Mọi người đểu đúng ở vòng đầu tiên, sai ở vòng thứ hai, đúng ở vòng thứ ba, sai ở vòng thứ tư, và cứ như vậy, trong một mô hlnh được xác định trước. Các kết quả đã được lập trình trước đó. Giống như đặt cược vào một đồng xu hai mặt vậy.

“Không sao,” người đàn ông trả lời. “Tôi không quan tâm. Tôi chỉ thích chơi.”
“Điểu đó thật kỳ lạ,” Delgado nói với tôi sau này. “Chẳng có lý gì mà anh ta lại muốn tiếp tục chơi một khi anh ta đã biết có gian lận. Y tôi là, có gì vui ở một trò chơi gian lận? Khi mà những lựa chọn của anh không có chút tác động nào. Nhưng tôi đã mẩt năm phút để thuyết phục rằng anh ta sẽ không muốn chơi một trò như vậy ở nhà.”Những ngày sau đó, Delgado cứ sny nghĩ vể người đàn ông đó. Tại sao trò chơi này khiến anh ta thấy hứng thú nhiểu như vậy? Vê’ vẩn để đó, tại sao nó lại gây hứng thú cho nhiều người tham gia đến vậy? Dữ liệu của thí nghiệm đã giúp Delgado xác định các phần của não bộ hoạt động khi họ tham gia vào một trò chơi dự đoán, nhưng các dữ liệu đã không giải thích tại sao họ lại có dộng lực để chơi.

Vì vậy, vài năm sau, Delgado đã thiết lập một thí nghiệm khác. Một tập hợp những người tham gia mới đã được tuyển chọn. Cũng như trước đó, vẫn là trò chơi phán đoán. Tuy nhiên, lần này đã có một điểm khác biệt quan trọng: Một nửa thời gian, những người tham gia được phép đưa ra dự đoán của chính mình; thời gian còn lại, máy tính sẽ đoán cho họ.
Khi mọi người bắt đầu chơi, Delgado quan sát hoạt động trong phần thể vân của họ. Lần này, khi mọi người được phép tự lựa chọn, bộ não của họ cũng sáng lên giống như trong thí nghiệm trước đó. Chúng cho thấy sự tương đổng vể mặt thần kinh trong sự phỏng đoán và vui sướng, nỗi thất vọng hay nuối tiếc. Nhưng trong những vòng mà người tham gia không được kiểm soát những phán đoán của bản thân, phẩn thể vân của họ đã im lặng. Như thể bộ não của họ trở nên không hứng thú với hoạt động đó. Có một “hoạt động mạnh mẽ ở phần nhân duôi chỉ khi chủ thể” được phép doán, Delgado và các đồng nghiệp của anh sau này đã viết. “Các dự đoán gắn hổn với hoạt động gia tăng ở các vùng vỏ của thể vân, tham gia vào các quá trình tạo cảm xúc và động lực.”

Hơn nữa, khi Delgado hỏi những người tham gia cảm nhận của họ về trò chơi sau khi thực hiện nó, họ nói rằng họ thấy vui hơn khi được tự kiểm soát những lựa chọn của mình. Họ quan tâm đến việc sẽ thắng hay thua. Họ nói rằng khi máy tính phụ trách, thí nghiệm giống như một nhiệm vụ. Họ thấy chán nản và muốn nó kết thúc.

Điểu đó không có ý nghĩa gì với Delgado. Các tỷ lọ thắng hay thua hoàn toàn giống nhau bất kể người chơi tham gia hay máy tính kiểm soát. Việc cho phép một người nào đó đoán, thay vì chờ đợi máy tính làm điểu đó cho họ, không tạo ra bất kỳ khác biệt thực sự nào trong quá trình trải nghiệm trò chơi. Bằng cách này hay cách khác, hoạt động này đã kích hoạt các phản ứng thần kinh giống nhau. Nhưng bằng cách nào dó, việc cho phép mọi người có những lựa chọn dã thay đổi trò chơi đối với họ. Thay vì là một trò vặt vãnh, thí nghiệm đã trở thành một thử thách. Những người tham gia có động lực hơn để chơi đơn giản vì họ tin rằng mình được làm chủ.

Trong những thập kỷ gần đây, khi nển kinh tế dã chuyển dịch và các công ty lớn hứa hẹn vể việc làm trọn dời đã nhường chỗ cho những công việc và nghề Iighiộp tự do, thì việc hiểu vể động lực ngày càng trởnên quan trọng. Năm 1980, hơn 90% lực lượng lao động Mỹ đi làm thuê.14 Ngày nay, hơn V3 tổng số lao động Mỹ làm việc tự do, làm theo hợp đồng hoặc tự làm chủ.15 Các công nhân thành công trong nển kinh tế mới này là những người biết tự quyết định làm thế nào để sử dụng thời gian và phân bổ năng lượng của họ.16 Họ biết cách thiết lập các mục tiêu, ưu tiên các nhiệm vụ và đưa ra lựa chọn theo đuổi dự án nào. Theo các nghiên cứu, những người biết cách tự tạo động lực kiếm được nhiều tiển hơn so với đổng nghiệp của họ, có mức độ hạnh phúc cao và hài lòng hơn với gia đình, công việc và cuộc sống của mình.

Những cuốn sách phát triển bản thân và sổ tay vê’ kỹ năng lãnh đạo thường mô tả động lực là một đặc điểm không thay đổi trong tính cách của chúng ta hoặc là kết quả của một phép tính trong đó não bộ của chúng ta so sánh nỗ lực với phần thưởng. Nhưng các nhà khoa học như Michel Habib và Mauricio Delgado cho biết nó còn phức tạp hơn thế. Động lực là một kỹ năng, giống như đọc hoặc viết, có thể được học và rèn luyện. Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng mọi người có thể giỏi hơn trong việc tự tạo động lực nếu họ thực hành đúng cách. Điểu kiện tiên quyết dể tạo ra động lực là tin tưởng rằng chúng ta có quyển dối với những hành động của chính mình và những thứ xung quanh. Để tạo động lực cho chính mình và những người khác, chúng ta phải tìm cách để cảm thấy mình dang làm chủ.

“Nhu cẩu làm chủ là một mệnh lộnh sinh học,” một nhóm các nhà tâm lý học của Đại học Columbia (lã viết trong tạp chí Trends in Cognitive Sciences (tạm (lịch: Những xu hướng trong khoa học nhận thức) năm 2010.17 Khi mọi người tin rằng họ đang làm chủ, họ có xu hướng làm việc chăm chỉ và tự thúc đây bản thân hơn. Họ thường tự tin và vượt qua những thất bại nhanh hơn.18 Những người tin rằng họ làm chủ bản thần thường sống lâu hơn những người đổng trang lứa.lv Bản năng này đối với cơ chế phát triển não bộ của chúng ta quan trọng đến mức những đứa trẻ sơ sinh, một khi biết cách tự ăn, chúng sẽ chống lại những nỗ lực kiểm soát của người lớn ngay cả khi chỉ cần ngoan ngoãn há miệng ra để ăn.

Một cách để chứng minh với chính mình rằng chúng ta đang làm chủ là đưa ra các quyết định. “Mỗi lựa chọn – dù nhỏ đến đâu — đểu củng cố thêm cảm nhận vể việc làm chủ và tính hiệu quả,” các nhà nghiên cứu của Columbia viết. Ngay cả khi viộc ra quyết định không đem lại lợi ích gì, người ta vẫn muốn tự do lựa chọn.21 “Động vật và con người thể hiện sự ưa thích đối với viộc lựa chọn hơn là không lựa chọn, ngay cả khi lựa chọn đó không mang lại thêm phần thưởng nào,” Delgado đã viết trong một bài báo đăng trên tạp chí Psychological Science (tạm dịch: Khoa học tâm lý) năm 2011.

Từ những hiểu biết này, một lý thuyết vể động lực dã xuất hiện: Bước đầu tiên trong việc tạo ra dộng lực làLouisiana nhờ sự cần mẫn, uy tín và tài xoay xở của mình. Ngoài công ty linh kiện ô tô, ông còn sở hữu một công ty hóa chất, một công ty cung cấp giấy và một công ty bẩt động sản. Giờ đây, ở độ tuổi 60, bà Viola đã thuyết phục ông gác lại công việc để dành một tháng đặt chân tới một vài đất nước, những nơi mà ông ngờ rằng khó tìm được một chiếc ti vi chiếu trận đấu bóng bấu dục giữa đội LSƯ và Ole Miss. Robert2 thường hay nói rằng chẳng có con dường đất hay ngóc ngách nào dọc suốt vùng bờ vịnh này mà ông chưa ghé qua để mở rộng kinh doanh. Cùng với việc phát triển l ập đoàn Philippe, Robert đã nổi tiếng khắp vùng vì kéo dược những thương nhân thành thị từ New Orleans và Atlanta tới những quán bar tồi tàn và ngăn họ rời khỏi quán cho đến khi chén sạch những dẻ sườn và uống cạn chỗ rượu. Trong khi ai cũng chịu những cơn đau đầu vì rượu vào sáng hôm sau thì Robert sẽ thuyết phục họ ký những bản hợp đồng trị giá hàng triệu đô-la. Những nhân viên pha chế ở quầy bar luôn biết phải rót cho ông soda trong khi đó lại phục vụ cocktail cho những nhân vật quan trọng kia. Nhiểu năm rồi Robert thậm chí còn chẳng đụng tới một giọt rượu nào.

Ông còn là hội viên Đoàn các Thánh Tử đạo (Knight of Columbus) và Phòng Thương mại, (Chamber of Commerce) cựu chủ tịch Hiệp hội Bán sỉ Linh kiện ô tô Louisiana và ủy ban cảng Baton Rouge, chủ tịch một ngân hàng địa phương, nhà quyên góp trung thành cho bất cứ đảng phái chính trị nào có khả năng cao sẽ cấp phép kinh doanh cho ông vào thời đó. “Anh chắc chắn chưa bao giờ gặp ai yêu công việc nhiểu như ông ấy,” con gái ông, Roxann, đã nói với tôi như vậy.

Robert và Viola đã lên kế hoạch cho chuyến đi tới Nam Mỹ này trong nhiểu tháng. Nhưng khi hợ hạ cánh ở La Paz, Robert bắt đầu cư xử lạ lùng, Viola cảm giác như chồng mình có vẻ say xỉn. Ong bước đi lảo đảo ở sân bay và phải ngồi xuống để thở ở khu nhận hành lý. Khi một đám trẻ con đến gẩn xin tiển, Robert ném mấy đồng tiển lẻ vào chần chúng và cười lớn. Trên ô tô vể khách sạn, Robert bắt đầu nói to và cứ thế độc thoại dông dài vể các nước ông đã đến và sự hấp dẫn của những phụ nữ ở đó. Viola nghĩ rằng nguyên nhân có thể là do độ cao. Ở độ cao 12.000 feet (hơn 4.000m) so với mực nước biển, La Paz là một trong những thành phố cao nhất trên thế giới.

Vể tới khách sạn, Viola nài nỉ Robert chợp mắt một lúc nhưng ông không chịu. Ong muốn ra ngoài đi lại. Trong một tiếng đổng hổ sau dó, ông đã diễu quanh thị trấn, mua một ít đồ nữ trang rẻ tiển và nổi cơn thịnh nộ bất cứ khi nào người bản địa không hiểu được tiếng Anh. Cuối cùng ông cũng đồng ý vể khách sạn rồi ngủ thiếD đi, nhưng thức giấc liên tục vào buổi đêm vì nôn ói. Sáng hôm sau, ông cảm thấy đầu óc váng vất nhưng lại giận dữ khi Viola bảo ôngnghỉ ngơi. Cả ngày thứ ba sau đó ông chỉ nằm một chỗ. Vào ngày thứ tư, Viola cho rằng thế là quá dú và quyết định rút ngắn lại chuyến đi.

Trở vể nhà ở Louisiana, Robert cảm thấy khá hơn. Chứng rối loạn đỡ dần và ông cũng thôi nói năng linh tinh. Tuy nhiên, vợ con ông vẫn không khỏi lo lắng. Robert khá đờ dẫn và không chịu ra khỏi nhà trừ khi bị buộc phải đi. Viola những tưởng chồng mình sẽ lao đến văn phòng dể tiếp tục công việc ngay khi trở vể từ chuyến đi nhưng suốt bốn ngày sau đó, ông cũng không trao đổi nhiểu vói thư ký. Khi Viola nhắc ông rằng mùa săn hươu sắp đến và ông cần lấy bằng thì Robert nói ông định năm nay sẽ từ bỏ việc đó. Bà đã gọi cho một bác sĩ. Ngay sau đó, họ lái xe tới phòng khám Ochsner ờ New Orleans.

Vị trưởng khoa thần kinh, tiến sĩ Richard Strub, đã tiến hành một loạt xét nghiệm. Các dấu hiệu sinh tồn hoàn toàn bình thường. Kết quả kiểm tra máu không cho thấy điểu gì bất thường. Không có dấu hiệu của nhiỗm trùng, bệnh tiểu đường, đau tim hay có dấu hiệu đột quỵ. Robert hiểu rõ những gì báo chí viết hôm đó và có thể kể vể tuổi thơ một cách rành rọt. Ong còn kể lại một truyện ngắn. Thang đánh giá Wechsler Adult Intelligence Scale’ cũng cho thấy chỉ số IQ của ông ở mức cao.

*. Bộ trắc nghiệm đo lường trí tuộ của David Wechsler dành cho người từ 16 tuổi trờ lên.
“Anh có thể kể vể công việc kinh doanh của mình không?,” tiến sĩ Strub hỏi.
Robert giải thích vể cách tổ chức công ty và chi tiết một số họp đổng họ vừa giành dược.
“Vợ anh nói rẳng anh đang cư xử rất khác thường,” tiến sĩ Strub nói.
“Ổ ph ải,” Robert đáp lại. “Gần đây tôi dường như không dược nhanh nhẹn và nhiểu năng lượng như trước.”

“Điểu đó có vẻ chẳng làm ông ẩy bận lòng,” tiến sĩ Strub kổ lại với tôi. “Ong ấy nói vể những thay đổi tính cách của bản thần một cách thản nhiên, như thể đang nói vể thời tiết vậy. Thành thật mà nói, nếu vợ Robert không nói với tôi, tôi không thể ngờ rằng ông ấy từng là tuýp người thích ngao du và hướng ngoại.”

Ngoại trừ sự bất chợt lãnh đạm của Robert thì tiến sĩ Strub không thể tìm ra triệu chứng của một căn bệnh hay chấn thương nào. Ong để nghị Viola đợi khoảng vài tuần để xem tình trạng của Robert có chuyển biến không. Nhưng sau một tháng, mọi thứ vẫn chẳng khá hơn. Bà cho biết Robert không có chút hứng thú nào với việc gặp bạn bè cũ. Ong cũng chẳng còn đọc sách nữa. Trước đây, bà thường bực mình khi xem ti vi cùng chổng vì ông liên tục chuyển kênh chỉ dế xem có chương trình nào hay hơn không. Giờ thì ông chỉ nhìn chầm chằm vào màn hình trước mặt với vẻ thờ ơ. Cuối cùng, bà cũng thuyết phục được ông dến công ty nhưng thư ký nói rằng ông chỉ ngồi ởbàn làm việc và nhìn chằm chằm vào khoảng không trước mặt hàng giờ liền.

“Anh có cảm thấy buồn phiển hay không vui không?,” tiến sĩ Strub hỏi.
“Không,” Robert đáp. “Tôi thẩy ổn.”
“Hãy kể vê’ ngày hôm qua của anh đi.”
Robert kể rằng cả ngày ông chỉ xem ti vi.
“Anh biết đấy, vợ anh kể rằng nhân viên của anh đang lo lắng vì họ không thấy anh thường xuyên đến công ty nữa,” tiến sĩ Strub nói.
“Tôi nghĩ là bây giờ có những thứ khác khiến tôi bận tâm hơn.”
“Chẳng hạn như?”
“Ổ, tôi không biết,” Robert nói, sau đó im lặng và nhìn chằm chằm vào bức tường.

Tiến sĩ Strub kê cho Robert một đơn thuốc để điểu chỉnh sự mất cân bằng hoóc-môn và mất tập trung, nhưng tình trạng của ông vẫn chẳng khá hơn. Những người bị trầm cảm thường nói họ thấy không vui và kể lại những suy nghĩ bi quan nhưng Robert thì vẫn rất hài lòng với cuộc sống của mình. Bản thần ông cũng thừa nhận việc thay đổi tâm tính của mình có hơi khác, nhưng điểu đó không làm ông buồn phiển.

Tiến sĩ Strub đã tiến hành chụp cộng hưởng từ, phương pháp cho phép chụp lại những hình ảnh bên trong hộp sọ của Robert. Sâu bên trong hộp sọ, gần trung tâm não bộ của Robert có một vệt nhỏ, nó cho thấy những mạch máu bị vỡ đã tạo ra một lượng máu rất nhỏ bị ứ tạm thời trong phần thể vân của não. Những tổn thương kiểu này, trong một số ca hiếm, có thể gây tổn thương não hoặc thay đổi tâm trạng. Thế nhưng ngoại trừ biểu hiện lãnh cảm với mọi thứ, ở trường hợp của Robert, có quá ít dấu hiệu cho thấy ông đang phải chịu đựng một tổn thương thần kinh.

Một năm sau, tiến sĩ Strub đã gửi một bài báo tới Cơ quan lưu trữ thẩn kinh học.4 “Thay đổi trong cách cư xử của Robert là do lãnh cảm và thiếu động lực,” ông viết. “Ong ấy đã từ bỏ những sở thích trước đây và không thể đưa ra những quyết định kịp thời trong công việc. Ong biết những việc cần phải làm trong công việc kinh doanh của mình nhưng lại trì hoãn và không tập trung giải quyết, mà vẫn không thấy phiền muộn vể điểu đó.” Tiến sĩ Strub cho rằng, nguyên nhân của sự thụ động này là do một tổn thương nhẹ trong não, có khả năng gây ra bởi độ cao ở Bolivia. Ngay cả điểu này cũng chưa chắc chắn. “Có thể việc xuất huyết chỉ xảy ra một cách trùng hợp và độ cao đó chẳng đóng vai trò vể mặt sinh lý.”
“Đây là một trường hợp thú vị và không thể đưa ra kết luận cuối cùng,” tiến sĩ Strub viết.
* * *

Hơn 20 năm sau, một số nghiên cứu khác đã xuất hiện trên các tạp chí y khoa. Một giáo sư khoảng 60 tuổi đã trải qua tình trạng “sụt giảm hứng thú”nhanh chóng. Ong từng là chuyên gia trong lĩnh vực của mình với những nguyên tắc cứng rắn trong công việc, thường xuyên thức đến 3 giờ sáng để chỉnh sửa các bản rhảo. Bỗng một ngày, ông dừng mọi thứ lại. “Tôi bị mất tinh thần và năng lượng,” ông nói với bác sĩ trị liệu của mình. “Tôi không có sức sống. Tôi ép bản thân thức dậy vào mỗi sáng.”

Một cô gái 19 tuổi đã bất tỉnh một lúc sau vụ rò rỉ các-bon mô-nô-xít và dường như sau đó dã mất hốt động lực với những công việc cơ bản nhất. Nếu không bị bắt di chuyển, cô chỉ ngồi một chỗ cả ngày. Cha cô nhận ra rằng ông không thể để cô một mình, như một nhà thần kinh học đã viết: “Khi họ trông thấy cô với làn da cháy nắng trên bãi biển ở nguyên chỗ cô nằm cách đó vài giờ trước, dưới một cái ô: sự trì trệ đã ngăn cô thay đổi vị trí để tránh nắng.

Bạn đang đọc thông minh hơn nhanh hơn giỏi hơn

Một cảnh sát nghỉ hưu bắt đẩu “thức dậy muộn vào buổi sáng, không chịu rửa mặt nếu không buộc phải làm, nhưng lại ngoan ngoãn nghe lời nếu vợ ông yêu cẩu làm vậy. Sau đó, ông lại ngổi lì một chỗ mà không di chuyển đi đâu cả.”

Một người đàn ông trung niên bị ong vò vẽ đốt, không lâu sau, đã mất hết hứng thú giao tiếp với vợ con và các đối tác làm ăn.

Cuối những năm 1980, hai bác sĩ người Pháp gặp những bệnh nhân mắc chứng lãnh cảm đã liên hệ với Michel Habib, một nhà thần kinh học ở Marseilles. Ồng rất quan tầm tới các trường hợp này, bắt đầu tìm những tài liệu lưu trữ và các bài báo có nội dung tương tự. Những nghiên cứu ông tìm được rất hiếm, nhưng đểu giống nhau ở chỗ: Người thân đưa bệnh nhân tới khám, than phiển vể sự thay đổi đột ngột trong hành vi cư xử và sự thụ động. Trên phương diện y học, các bác sĩ chẳng phát hiện ra vấn đề gì. Kết quả kiểm tra tâm thần của các bộnh nhân dểu bình thường. Họ có chỉ số IQ từ tương đối đến cao và tỏ ra khỏe mạnh vể mặt thể chất. Không ai cảm thấy buồn bã hay than phiển vể tình trạng lãnh cảm của bản thân.

Habib bắt đấu liên hệ với các bác sĩ trị liệu cho những bệnh nhân này và yêu cầu họ chụp cộng hưởng từ. Sau đó, ông phát hiện ra thêm một diểm chung nữa: Tất cả những người lãnh đạm đểu có vết vỡ dộng mạch cực kỳ nhỏ, dến mức gần như không thể nhận ra ở phần thể vân, cùng vị trí với vột nhỏ trong não Robert.

Thể vân đóng vai trò như một loại trung tâm phát tín hiệu của não bộ, chuyển tiếp mệnh lệnh từ các khu vực như vỏ não trước – nơi đưa ra các quyết định, tới các phần xuất hiộn sớm hơn của hệ thần kinh – phẩn hạch nền, nơi hình thành hành động, cảm xúc và động lực.6 Các nhà thần kinh học tin rằng phần thể vân giúp biến các quyết định thành hành động và đóng vai trò quan trọng trong việc điểu chỉnh các trạng thái cảm xúc.7 Một số đổng nghiệp của Habib nói rằng tổn thương do vỡ mạch bên trong

#đọc sách Thông minh hơn nhanh hơn giỏi hơn # truyện Thông minh hơn nhanh hơn giỏi hơn # đọc truyện Thông minh hơn nhanh hơn giỏi hơn # tác phẩm Thông minh hơn nhanh hơn giỏi hơn # ebook Thông minh hơn nhanh hơn giỏi hơn PDF/PRC/MOBI/EPUB # Đọc thử sách Thông minh hơn nhanh hơn giỏi hơn # Review sách Thông minh hơn nhanh hơn giỏi hơn #tiki #vinabook

Leave a Comment

Your email address will not be published.