Trong số các tác giả thơ mới, có thể nói thi sĩ Đông Hồ, họ tên đầy đủ là Lâm Tấn Phác (10.3.1906 – 25.3.1969) (cùng với Mộng Tuyết) ở xa nhất, mãi vùng cửa bể biên viễn tây nam đất nước. Đông Hồ sinh tại làng Mỹ Đức (nay thuộc thị xã Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang).

Thơ Mới – Những Chuyện Chưa Bao Giờ Cũ

  • Trích đoạn Thơ Mới – Những Chuyện Chưa Bao Giờ Cũ
  • Giới Thiệu Sách Thơ Mới – Những Chuyện Chưa Bao Giờ Cũ

Trích đoạn Thơ Mới – Những Chuyện Chưa Bao Giờ Cũ

Thơ Mới
Thơ Mới

NGƯỜI ĐƯƠNG THỜI THƠ MỚI BÀN VỀ THƠ ĐÔNG HỒ

Ông mồ côi cha mẹ, được bác ruột (Lâm Hữu Lân) nuôi dạy và đặt tiểu tự là Quốc Tỉ, tự Trác Chi. Ngoài bút danh Đông Hồ và Hòa Bích, ông còn ký các tên hiệu Thúy Cố Nguyệt, Đại Ẩn Am, Nhị Liễu Tiên Sinh.

Ông là nhà thơ, nhà báo, nhà giáo nhiệt tình gắn bó với văn hóa dân tộc. Ở quê nhà, ông lập Trí Đức học xá (1926 – 1934). Từ rất sớm ông đã công tác với các báo khắp trong Nam ngoài Bắc, làm thơ, viết văn, du ký, phê bình, khảo cứu in trên Nam phong tạp chí, Phụ nữ tân văn, Trung Bắc tân văn, Đông Pháp thời báo, Kỳ Lân báo, Việt dân, Mai, Tri tân tạp chí… và trực tiếp chủ trương báo Sống (Sài Gòn, 1935).

Mùa thu năm 1939, Đông Hồ cùng vợ ra thăm Hà Nội nhân tác phẩm Phâh hương rừng của Mông Tuyết được Tự lực văn đoàn khen tặng đặc biệt và gặp gỡ các danh sĩ Nguyễn Trọng Thuật, Quỳnh Dao, Lưu Trọng Lư, Nguyễn Tuân… Đương thời ông cho in hai tập: Thơ Đông Hồ (Nam Ký thư quán xuất bản, Hà Nội, 1932) và Cô gái xuân (Vị Giang văn khố Nam Định xuất bản, 1935), rồi được Tản Đà, Phan Văn Hùm, Nguyễn Xuân Huy, 13 Chàng, Nàng Lê (Lê Tràng Kiều), Khả Gia, Lư Khê, Trần Thanh Mại, Mộc Khuê (Kiều Thanh Quê), Hoài Thanh – Hoài Chân, Vũ Ngọc Phan, Thiếu Sơn… cùng quan tâm trao đổi, luận bàn.

Có thể xác định chắc chắn trước khi đưa in tập Thơ Đông Hồ (1932), tác giả có gửi thư nhờ Tản Đà đọc thẩm định và viết tựa cho thơ mình. Tản Đà – bậc trưởng lão (sinh năm 1889) hơn Đông Hồ (sinh năm 1906) đến 18 tuổi và đã nổi tiếng trên văn đàn nước Việt lại khiêm nhường tỏ bày sau trước cái lý do không viết được bài tựa và niềm cảm thông, trân trọng bạn thơ phương xa.

Từ Hà Nội, Tản Đà thận trọng viết “Một bức thư trả lời người xa” in trên An Nam tạp chí. Trên thực tế, cũng có thể coi đây là một bài Tựa đặc biệt kiểu Tản Đà cho tập thơ của Đông Hồ:

“Kính ông Đông Hồ, Hà Tiên,

Tôi từ khi An Nam tạp chí lại được ra ở Hàng Khoai, ngoài nhờ cảm tình của các bạn độc giả vẫn có lòng tin yêu, trong nhờ các anh em đồng sự trông coi các công việc, tự mình chỉ muốn giữ một mục Văn đàn, chuyên tâm về thơ ca, lấy đó làm một chỗ để tu, ngày ngày vun xới các hoa, vui cùng các khách thập phương vậy.

Các câu chuyện tùng tạp trong xã hội lâu nay không muốn biết đến nữa, vì cũng không muốn nói đến nữa, vì có nói liệu cũng chẳng có ích gì đến ai. Việc đời như nước trôi, nó đi như sao, nó cứ đi như thế vậy.

Đã nghĩ vậy mà lại không được hắn như thế, thời vì cái thân ở vào ngay giữa chỗ ngôn luận, những sự trái tai ngang mắt ngày ngày đưa đến tận nơi; mình đối với tờ tạp chí An Nam lại là hơi có chút địa vị, không nhẽ chỉ ngồi mà làm thơ, cho nên lại phải nhiều lúc phải cầm bút để viết; đã cầm bút viết một bài nói trong tập báo, không thể rằng giữ hết mà toàn không nói động đến ai. Trước khi viết mà bất đắc dĩ phải có nói động đến ai, thực có riêng vô lượng đê hồi, tâm sự ấy khó cùng ai giãi tỏ.

Thôi nhưng, đã là người trong báo giới, thời phải làm việc trong báo giới; trình độ báo giới của nước nhà hiện nay mới đến có như thế, thời phàm là người trong báo giới, trình độ cũng đều mới đến có như thế, cũng không cần phân biệt ai với ai như sao. Cứ như lời trong nguyên thư của Tiên sinh, kể cũng hơi là đa sự.

Trong thư Tiên sinh có bảo tôi gửi cho bức ảnh, tôi xem đến chỗ đó lại nhớ đến người đời xưa cùng ngồi đối nhau mà có câu: Hà tất kiên ngô diện². Hai người cùng ngồi đối nhau mà không cần trông thấy mặt, huống chi ngoài nghìn dặm, sao Tiên sinh cần vậy làm chi!

Giới Thiệu Sách Thơ Mới – Những Chuyện Chưa Bao Giờ Cũ

Thơ mới (1932-1945) – “Một thời đại trong thi ca” – cho đến nay vẫn còn ẩn chứa biết bao sự kiện, bao nhiêu khía cạnh, bao nhiêu mảng màu và chi tiết thú vị. Để đánh giá toàn cảnh bức tranh lịch sử phong trào Thơ mới đòi hỏi phải tìm trở lại những tài liệu nguyên gốc, những tiếng nói ban sơ, chân thực, trực cảm, trực giác, trực diện, trong đúng không khí, môi trường, cảnh quan, sinh quyển và thực sự là tiếng nói của “thời Thơ mới bàn về Thơ mới”.

Cuốn sách THƠ MỚI – NHỮNG CHUYỆN CHƯA BAO GIỜ CŨ – Người đương thời Thơ mới bàn về tác gia Thơ mới của Nguyễn Hữu Sơn tập hợp lại những đánh giá của “người đương thời Thơ mới” về 12 tác giả tiêu biểu đã xuất hiện và làm nên hồn cốt phong trào Thơ mới: Đông Hồ, Nam Trân, Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Hàn Mặc Tử, Xuân Diệu, Vũ Hoàng Chương, Bích Khê, Huy Thông, Nguyễn Bính, Huy Cận, Chế Lan Viên. Đây là công trình sưu tập, khảo luận, luận bình, giới thiệu đồ sộ và có giá trị tư liệu quý.

Mời bạn đón đọc.

Thơ Mới – Những Chuyện Chưa Bao Giờ Cũ – PGS.TS. Nguyễn Hữu Sơn
Bạn có thể đánh giá bài viết

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here