Ánh Viên: From Zero To Hero

Nữ hoàng bơi lội mới của Đông Nam Á

19 giờ 35 phút ngày 26/8/2017 (giờ Malaysia, tức là 18 giờ 35 phút theo giờ Việt Nam), Nguyền Thị Ánh Viên giành chiếc huy chuơng vàng cá nhân thứ 8 tại SEA Games 2017 ớ nội dung 200 m tự do, đồng thời lập ký lục SEA Games mới ớ nội dung này, sau khi vượt qua một vận động viên Thái Lan và một vận động viên Philippines.

Đây không phái là lần đầu tiên cô giành đuợc 8 huy chuơng vàng trong một mùa SEA Games. Sân chơi bơi lội khu vực đã biết đến có gái này từ năm 2015.

Với kỳ tích đoạt 8 huy chương vàng cá nhân cùng 8 lản phá kỷ lục SEA Games chí trong một kỳ đại hội 2015 – Ánh Viên đã đi vào lịch sứ bơi lội Đỏng Nam Á như một trong những tay bơi xuất sắc nhất.

Hai năm trước tờ The Straits Times cúa Singapore đánh giá Ánh Viên là “Vận động viên giá trị nhất cua đoàn thế thao Việt Nam”. Người ta đặt cho cò những biệt danh như “Cỏ gái thép”1 hay gọi cò là “Nữ hoàng bơi lội mới của Đòng Nam Á”. Điều đó đến nay vản đúng.

Chưa một vận động viên bơi lội nào của Việt Nam làm được điều mà Ánh Viên đã làm, thậm chí tính trong tất cả các kỳ Đại hội từ năm 1965 đến nay, thành tích như Ánh Viên là một điều hiếm hoi.

Lịch đấu chung kết dày đặc

Nứa giờ đồng hồ sau – 20 giờ 5 phút, Ánh Viên trớ lại hồ bơi đế thi chung kết nội dung cuối cùng – 50 m tự do. Nhưng cò biết 30 phút trước mình đả có chiếc huy chương vàng cuối cùng trong mùa giải. Ánh Viên không quá đỏi vui mừng khi có chiếc huy chương vàng này, có thế Ánh Viên coi việc về nhất tại nội dung mà hai năm trước đó cô đả chiến tháng trước các đồng nghiệp Đòng Nam Á là một nghĩa vụ nèn không có lý do gì đế phấn

1. Tờ The New Paper của nước chủ nhà Singapore đã đặt cho cô biệt danh ấy đế so sánh với nữ hoàng bơi thế giới Katinka Hosszu (Hungary), người được dư luận xưng tụng là “người đàn bà sắt” bởi khả năng dự tranh nhiều nội dung bơi ớ mỗi giải đấu. Hosszu nối tiếng khi dự tranh và phá ký lục thế giới tới 5 lần ở 8 nội dung tại giải vô địch thế giới năm 2013.

khích. Và đây cũng là số huy chương vàng mà cô đả từng đạt được.

Khi đứng sát bế bơi chờ bước lén bục xuất phát, nghe tên minh được xướng lẽn, Ánh Viên nớ nụ cười mà ai đang theo dõi cũng có thể thấy khi máy quay lấy cận khuôn mặt. Bình thường, ớ các cuộc thi, khi ban tổ chức xướng tên giới thiệu các vận động viên trước lúc vào đường bơi, trong khi những người khác đứng phía sau bên túi đỏ của họ vẫy chào khán giá thì Ánh Viên luôn đứng sát hồ bơi, quăng tay khới động, chính lại kính bơi, hai tay vỗ mạnh xuống bắp đùi, không đáp chào khán giả; hình như những lúc đó, Ánh Viên không nghe thấy tên mình được xướng lên, trong tâm trí cỏ có lẽ đang choáng ngợp hồ bơi, làn nước và cuộc đua trước mắt.

Tại sao Ánh Viên lại nở nụ cười “hào phóng” như vậy trong cuộc thi cuối cùng ớ Đại hội? Có biết minh không có cơ hội lớn ớ các cự ly ngắn, đó là sớ trường của những tay bơi Singapore. Nếu không có Amanda Lim với 5 lản liên tiếp giành huy chương vàng ớ cự ly này thì củng là Quah Ting Wen. Kết cục, Ánh Viên vẻ đích thứ 6. Cùng có thể, nứa giờ đỏng hồ xen giữa hai lản thi chung kết là thời gian vừa đú để Ánh Vièn nhận ra rằng, dù không lập được thành tích 9 hay 10 huy chương vàng, nhưng chí ít minh đã trút bó được áp lực khi đã có chiếc huy chương vàng thứ 8. Với nó, cò sẽ bớt phải chịu áp lực khi trớ vẻ quẽ nhà.

Nước chú nhà Malaysia không có nhiều hy vọng trong bơi lội nhưng đấy không phải lý do để họ không làm khó các đội khác. Những ngày đầu đến Kuala Lumpur, thầy trò Ánh Viên phải tự tìm hồ bơi đế tập, sau đó ban tố chức bố trí hồ tập cách xa nơi ớ và nơi thi đấu. Các nội dung chung kết lại được xếp quá sát nhau khiến cho một người thi nhiẻu cự ly như Ánh Viên không có thời gian chuẩn bị, hồi phục sức lực.

Tiếc nhất là ở ngày thi đấu ngay trước đó, 25/8/2017, Ánh Viên có ba cuộc thi chung kết, lần lượt bơi ớ các cự ly là: 400 m hỗn hợp cá nhân, 50 m ngứa và 200 m ếch trong vòng chưa đầy một giờ đồng hồ, và giữa khoáng các cuộc thi, còn bị mất thời gian với các nghi lẻ trao huy chương. 400 m bơi hỏn hợp là nội dung sớ trường, chí cần lao xuống nước là Ánh Viên có huy chương vàng trong khu vực, tuy vậy cũng tốn nhiều sức lực. Tiếp đó là 50 m bơi ngứa, cự ly ngán đến mức lao xuống hồ là phải bung hết sức, không cho phép một toan tính chiến thuật nào. Và cuối cùng là 200 m bơi ếch, kiểu bơi khó nhất trong bốn kiểu bơi. Ánh Viên giành huy chương vàng ở đường bơi 400 m hổn họp là đương nhiên. Khá bất ngờ khi cô lấy thèm huy chương vàng nữa tại đường bơi 50 m ngứa, nội dung mà cô chí đạt huy chương đỏng tại SEA Games 2015. Nhưng cuối cùng cô phải trả giá ở 200 m bơi ếch, vẻ nhì sau vận động viên Thái Lan Phiangkhvvan Pawapotako, chỉ đạt được huy chương bạc. Hai năm trước đó, mùa SEA Games ớ Singapore, chính Pawapotako là bại tướng của Ánh Viên trong cuộc đua giành tấm huy chương vàng cự ly này.

Nếu ban tổ chức không xếp lịch đấu chung kết dày đặc, hoặc là xếp thứ tự các cuộc chung kết theo trình tự ngược lại: 200 m bơi ếch, 50 m bơi ngứa, 400 m bơi hỏn hợp thì Ánh Viên có thể đã có thêm một tấm huy chương vàng cho mình.

SEA Games 2017, Ánh Viên đăng ký 18/20 nội dung thi đấu, chí trừ 50 m bơi ếch và chặng 10 km dành cho các vận động viên bơi đường dài được tổ chức ngoài biến. Tuy nhiên, đến cuối cùng cỏ tranh tài ớ 15 nội dung thi cá nhân, không tham dự 3 cuộc thi tiếp sức. Trong 6 ngày, cô đã 27 lần nhảy xuống nước trong cả vòng loại lẫn vòng chung kết, giành 8 huy chương vàng và 2 huy chương bạc. Thành tích này hơn thành tích ớ SEA Games 2015 một chút: 8 huy chương vàng, 1 huy chương bạc và 1 huy chương đỏng. Nhưng kém vẻ số ký lục SEA Games: Ánh Viên lập được 3 kỷ lục mới trong đại hội 2017 so với 7 kỷ lục mới của năm 2015.

Ở SEA Games 2015, Ánh Viên chỉ thi 12 nội dung cá nhân. Tức là cô tối đa hóa cơ hội tốt hơn. Hai cự ly Ánh Viên không có huy chuơng là 50 m bơi bướm (vẻ thứ 4) và 100 m bơi bướm (vẻ thứ 6) vân tốt hơn hai cự ly này khi cò thi đấu tại SEA Games 2017: 50 m bơi bướm vẻ thứ 5 còn 100 m bơi bướm không qua vòng loại.

Nguyên nhân? Có lẽ phản lớn là vì chiến lược không quá chú trọng ăn thua ở các cự ly bơi bướm ngắn vốn là lảnh địa mà các vận động viên Singapore thống trị. Nhưng cũng có thế là do điều kiện thi đấu ớ Singapore năm 2015 tốt hơn, hoặc là bán thân Ánh Vién 2 năm trước không bị áp lực số lượng huy chương đè nặng.

Từ kẻ đi săn trở thành kẻ bị săn

Tại SEA Games 2015, Ánh Viên mớ hàng bộ sưu tập huy chương vàng bằng các cự ly sớ trường như 400 m bơi hỏn hợp và 800 m bơi tự do. Tại SEA Games 2017, cô bát đầu cuộc thi chung kết đảu tiên vào ngày 21/8 với thất bại: vẻ thứ 4 ớ cự ly 200 m bơi bướm, mà sau đó như cò tâm sự rằng: “Em chí muốn lặn luôn dưới đáy hồ sau thất bại đó”. Trong khi đó, ngày đầu khai cuộc bơi lội, các quan chức và giới truyền thông Việt Nam đêu hướng đến hồ bơi để “ăn mừng”, sức ép không nhỏ.

Mặc dù sau đó một giờ, Ánh Viên “chuộc” lại sự trông ngóng của những khán giả đứng trên khán đài bàng huy chương vàng cự ly 100 m bơi ngửa, nhưng điều đó không làm cô hài lòng, cỏ chia sé khi lẽn bục nhận huy chương: “Thực sự em cám thấy rất thất vọng với bán thân minh, vì đã không thế cố gắng hết sức để đạt thành tích tốt ở nội dung thi đấu đâu tiên. Em muốn gửi lời xin lồi tới người hâm mộ, những người đã cổ vũ cho em rất nhiệt tình, vì bán thân đà thi đấu chưa tốt. Em hứa sẽ nỏ lực tốt hơn những ngày tới và cố gắng đạt được thành tích tốt nhất, mang về thật nhiều huy chương cho đoàn thế thao Việt Nam”.

Tại SEA Games 2015, Ánh Viên là người đi săn huy chương vàng, cỏ không biết minh sẽ có bao nhiêu tấm huy chương, hoàn toàn không bị áp lực về số lượng, nên mục tiêu của có chí là: lấy càng nhiêu càng tốt. Nhưng đến SEA Games 2017, Ánh Viên từ “người đi săn” bị biến thành “con mồi” chính bởi sổ lượng huy chương vàng mà cỏ đã giành được hai năm trước đó. Người ta không cho cô có quyền phạm sai lầm, áp lực rất khúng khiếp. Chính vì áp lực đó làm Ánh Viên thất bại ớ ngay cuộc thi chung kết đầu tiên 200 m bơi bướm, không có nổi huy chương, gần như gãy đó vè tâm lý. Cuộc chuyến đổi từ “kẻ đi săn” thành “ké bị săn” không bao giờ dẻ dàng và nhẹ nhàng.

Ông Đặng Anh Tuấn, huấn luyện viên truớng của đội tuyến bơi Việt Nam, cũng là nguời trực tiếp huấn luyện Ánh Viên trong gản 6 năm ớ Mỹ (tính đến năm 2017) sau này kế lại: “Chỉ 15 phút sau thất bại ớ 200 m bơi bướm là phải bước vào cuộc thi chung kết 100 m bơi ngứa, Ánh Viên nhìn tôi với hai dòng nước mát khi bước lên khói hồ, tòi biết ngay vào khoảnh khắc đó rằng: Nếu không kéo được Ánh Viên trở lại chính mình thì mọi thứ sẽ sụp đố hoàn toàn. Ngay bây giờ, 5 phút duy nhất đế cứu lấy tất cả hoặc mất tất cả”.

–    Con có phái ỉà Nguyễn Thị Ánh Viên không?

–    Con không phái là con.

–    Đúng! Chính vì con không phải là Nguyễn Thị Ánh Viên nên con thất bại!

–    Nhưng con bơi không được, không có cảm giác nước.

–    Con bơi mà trong đầu con luôn suy nghĩ là mình bơi được không? Mình bơi nhanh không? Chắc mình không đủ sức bơi? Chắc đối thú mạnh hơn mình, thì con làm gì còn sức, còn năng lượng đâu đế mà bơi ?

–    Sao thầy biết con đang suy nghĩ như thế? Đúng là con suy nghĩ như vậy từ tối qua âêh giờ.

–    Từ hôm qua, thầy nhìn là thầy biết, và thầy đã nói con cần sự thoải mái và tự tin, con phái là Nguyễn

Thị Ánh Viên thì con sẽ chiến thắng. Bây giờ, đứng lên ngay, bước ra thi đấu 100 m bơi ngứa, trờ lại chính mình và con sẽ bơi phá ký lục SEA Games.

–    Con bơi như vậy, làm sao phá được hý lục SEA Games?

–    Thầy chưa bao giờ nói gì hay làm điều gi mà không có cơ sở. Từ trước đến giờ, con có thấy là khi con lầm đúng theo những gì thầy nói thì con thành công hay thất bại?

–    Dạ, thành công.

–    Thế bây giờ là lúc con phái làm đúng như thầy nói, vì khi rồi, 200 m bơi bướm là con làm theo ý con, chứ không phái theo ý thầy.

Cuộc trao đổi chí vỏn vẹn 5 phút, vì đã đến giờ Ánh Viên phái ra tập trung thi đấu. Và kết quá, Ánh Viên đà phá ký lục SEA Games cự ly 100 m bơi ngứa ngay sau đó. “Đây có thể nói là khoảnh khác cực kỳ khó khăn, khi Ánh Viên bước lên khỏi hồ, đến bên tôi cũng với hai hàng nước mắt trên khuôn mặt, nhưng đó là hai hàng nước mặt hạnh phúc, tự tin và được giải phóng chứ không phái là hai hàng nước mắt sợ hải, mất mát của trước đó 10 phút. Và bát đảu sự tự tin trớ lại, cho đến chiếc huy chương vàng thứ 8”, ông Tuấn kể.

Tám chiếc huy chương vàng chưa phái là cái đích mà ông Tuấn và Ánh Viên vươn tới. Ông Tuấn vân coi SEA Games 2017 là một trong những giải đấu đáng thất vọng trong sự nghiệp huấn luyện của mình, cảm giác “có lỏi” này ngấm ngầm lan sang người học trò, nó đeo bám Ánh Viên đến sau đó, khi hết ngày thi đấu cuối, cò trả lời báo giới: “SEA Games 2017 với tôi vần là thất bại. Tôi tiếc khi không lấy được huy chương vàng ớ nội dung 100 m bơi tự do và 200 m bơi bướm”. 200 m bơi bướm là cự ly Ánh Viên đà vô địch SEA Games 2015. Còn 100 m bơi tự do luôn được xem như cự ly “mặt tiền”, sàn diễn danh giá nhất của mòn bơi lội. Ở cự ly này, năm 2015, Ánh Viên vẻ nhì sau Quah Ting Wen của Singapore – 56 giây 05 so với 55 giây 93; năm 2017, Ánh Viên lại thua đối thủ cũ, lần này rất sít sao, chậm hơn chí 2% giây – 55 giây 76 so với 55 giây 74. “Năm 2015, em đã rất cố gắng nhưng vẳn thua. Đây không phái cự ly mạnh nhất cua em nhưng em rất muốn tháng. Vận động viên đó cao hơn, thế lực tốt hơn, sớ trường của họ là tóc độ. Em đã tập luyện rất nhiều cho cự ly này, trong tập luyện em làm tốt, nhưng khi thi đấu vần thua, cảm giác rất khó chịu”, Ánh Viên sau này tâm sự.

Nhưng dù được đánh giá là “thành công” hay tự nhận là “thất bại”, “kẻ bị săn” Ánh Viên đã thoát được cái

bóng thành tích trong quá khứ ám ảnh minh và một lần nữa tóa sáng như chính tên của cỏ – ánh sáng tròn đây.

CÓ những buổi chiêu như thế…

Thông lệ tại các giái bơi, vòng loại các nội dung bơi sè được tổ chức vào buổi sáng, đến buổi chiều tối cùng ngày diễn ra chung kết nội dung đó. (Ngoại trừ một số giải có sự hoán đổi, ví dụ như tại Olympic Bắc Kinh 2008, kênh truyền hình Mỹ NBC thâu bán quyền truyền hình với Úy ban Olympic quốc tế (IOC), họ điều đình với IOC và Liên đoàn thé thao dưới nước quốc tế (FINA) tổ chức các cuộc thi chung kết vào buổi sáng ớ Bắc Kinh đế nhằm đúng giờ vàng buổi tối tại Mỹ cho người Mỹ xem). Vì thế, những buổi chiều đối với các vận động viên bơi mang nặng nhiều cảm xúc: vui, buồn, phấn khích, thất vọng,… bám riết họ suốt cuộc đời thi đấu.

Quay ngược dòng thời gian trớ vẻ một trong những buối chiều có thế xem là bước ngoặt với tương lai của Nguyền Thị Ánh Viên và huấn luyện viên Đặng Anh Tuấn. Đó là ngày 30/3/2012, khi Ánh Viên đạt chuấn B Olympic 2012 tại giải bơi ớ thành phố Indianapolis (thú phú bang Indiana, Mỹ). Đây là một trong sáu giải đấu Grand Prix cúa Mỹ diễn ra từ tháng Một đến tháng Sáu hảng năm, thu hút tất cả các vận động viên hàng đầu của Mỹ cũng như các nước mạnh khác vẻ bơi lội; thế nên FINA xếp các giải này vào chương trình lấy các chuẩn A cũng như B để xét các vận động viên được quyền đến Olympic thi đấu. Gần đây, hệ thống này mang tên Arena Pro Swim Series, với tên cứa nhà tài trợ chính là hàng sán xuất trang phục bơi Arena.

Nhóm thầy trò các vận động viên bơi tré Việt Nam phải di chuyển gản 1.400 km đường bộ từ thành phố Jacksonville (bang Florida) để đến thành phố Indianapolis dự thi. Trong tròn 100 vận động viên đăng ký thi đấu cự ly 200 m bơi ngứa, Ánh Viên về thứ 6 chung cuộc với thành tích 2 phút 15 giây 15 ớ vòng loại và 2 phút 15 giây 19 ớ chung kết, thành tích đủ đạt chuấn B Olympic. Vẻ nhất cuộc thi này là vận động viên nổi tiếng Missy Franklin, cò này sau đó giành 4 huy chương vàng Olympic London 2012 và 1 huy chương vàng Olympic Rio de Janeiro 2016 cùng như 11 huy chương vàng khác tại các giải vô địch thế giới.

Nói “bước ngoặt” là vì nếu không đạt chuẩn B lúc bấy giờ, sẽ không có Ánh Viên như ngày hôm nay. Câu chuyện này sẽ kể ở phản sau.

Đọc thêm :

Leave a Reply